ന്യൂഡൽഹി: രാജ്യത്തെ കാൽനടയാത്രക്കാർക്ക് വൻ സുരക്ഷയൊരുക്കുന്ന ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണവുമായി സുപ്രീം കോടതി. റോഡരികിലെ തരംതിരിച്ച നടപ്പാതകളിലൂടെ (ഫൂട്ട്പാത്ത്) സുരക്ഷിതമായി നടക്കാനുള്ള അവകാശം ഭരണഘടനയുടെ 19(1)(d), 21 എന്നീ അനുച്ഛേദങ്ങൾ പ്രകാരം മൗലികാവകാശമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തമാക്കി. മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾക്ക് റോഡ് ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവകാശത്തേക്കാൾ മുൻഗണന കാൽനടയാത്രക്കാരുടെ അവകാശത്തിനാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
​അപകടത്തിൽ മരിച്ച അഞ്ചുവയസ്സുകാരന്റെ കുടുംബത്തിന് നഷ്ടപരിഹാരം വർദ്ധിപ്പിച്ചു നൽകിയുള്ള കേസിലാണ് ജസ്റ്റിസ് പി.എസ്. നരസിംഹ, ജസ്റ്റിസ് അതുൽ എസ്. ചന്ദൂർക്കർ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചിന്റെ ഈ നിർണായക ഉത്തരവ്.
​കോടതിയുടെ പ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങൾ:
​ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന്റെ ഭാഗം: നടപ്പാതയിലൂടെ സുരക്ഷിതമായി നടക്കുക എന്നത് ജീവിക്കാനും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുള്ള അവകാശത്തിന്റെ (Right to Life and Personal Liberty) ഭാഗമാണ്.
​നിയമനിർമ്മാണം വേണം: ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണമുണ്ടെങ്കിലും, കാൽനടയാത്രക്കാരുടെ അവകാശങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി സംരക്ഷിക്കാൻ രാജ്യത്ത് പ്രത്യേക നിയമമില്ല. ഇതിനായി ഒരു നിയമനിർമ്മാണം അനിവാര്യമാണ്.
​മോട്ടോർ വാഹന നിയമം അപൂർണ്ണം: നിലവിലുള്ള 1988-ലെ മോട്ടോർ വാഹന നിയമം കാൽനടയാത്രക്കാരുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതല്ലെന്നും, പലവിധത്തിൽ അത് പരാജയമാണെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
​കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങൾക്കും ലാ കമ്മീഷനും നിർദ്ദേശം
​നടപ്പാതയിലൂടെയുള്ള യാത്ര സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഉത്തരവാദികളായ അധികാരികളെ നിശ്ചയിക്കാനും, ലംഘനങ്ങൾക്ക് വേഗത്തിൽ പരിഹാരം കാണാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു നിയമനിർമ്മാണത്തെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കാൻ കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു. വിധിപ്പകർപ്പ് കേന്ദ്ര ഭവന-നഗരകാര്യ മന്ത്രാലയം, ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയം, റോഡ് ഗതാഗത-ഹൈവേ മന്ത്രാലയം എന്നിവർക്കും, തുടർനടപടികൾ പരിശോധിക്കാൻ ലോ കമ്മീഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയ്ക്കും അയക്കാൻ സുപ്രീം കോടതി രജിസ്ട്രിക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകി.
​തുടർനടപടികൾക്കായി കേസിന്റെ പേര് മാറ്റി
ഈ വിഷയത്തിൽ നിരന്തരമായ നിരീക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി, നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന കേസിന്റെ പേര് മാറ്റി “Re: Fundamental Right to Walk and Footpath” (വിഷയം: നടക്കാനുള്ള മൗലികാവകാശവും നടപ്പാതയും) എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യാനും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.
​പശ്ചാത്തലം
​അച്ഛനൊപ്പം സ്കൂളിലേക്ക് നടന്നുപോകവെ ടാങ്കർ ലോറിയിടിച്ച് അഞ്ചുവയസ്സുകാരൻ മരിച്ച കേസിൻമേലാണ് സുപ്രീം കോടതിയുടെ ഈ ഇടപെടൽ. മണിയാർ ഇല്യാസ് ഷെയ്ഖ് റിയാസ് v. പി. അയ്യപ്പൻ (Civil Appeal Nos. 4665-4666 of 2025) എന്ന കേസിലാണ് വിധി. കുട്ടിയുടെ പിതാവ് 25 ലക്ഷം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും നേരത്തെ അത് 4.70 ലക്ഷം രൂപയായി കുറച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ സുപ്രീം കോടതി ഈ തുക 11,44,628 രൂപയായി വർദ്ധിപ്പിച്ചു നൽകുകയും രണ്ട് മാസത്തിനകം തുക കൈമാറാൻ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.